Zobacz wątki bez odpowiedzi | Zobacz aktywne wątki Teraz jest 12 lis 2019, o 12:01



Odpowiedz w wątku  [ Posty: 1 ] 
 Wyrok z dnia 20 czerwca 1969 r. Sąd Najwyższy III CRN 227/69 
Autor Wiadomość
Avatar użytkownika

Dołączył(a): 16 sie 2008, o 17:35
Posty: 2281
Post Wyrok z dnia 20 czerwca 1969 r. Sąd Najwyższy III CRN 227/69
Przepis art. 827 k.c. normuje stosunek pomiędzy ubezpieczającym a zakładem ubezpieczeń, nie odnosi się zaś do osób trzecich, które jako poszkodowane mają roszczenie do ubezpieczającego.



Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa "Warty" Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji - Spółka Akcyjna Oddział w Warszawie przeciwko Zdzisławowi L. i Józefowi R. o zapłatę, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z siedzibą w Częstochowie z dnia 14 listopada 1967 r., zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego w Częstochowie z dnia 9 maja 1967 r. uchylił i sprawę przekazał temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.

W dniu 10 września 1965 r. w miejscowości S. powiatu bydgoskiego samochód osobowy marki "Skoda", należący do Zdzisława L., zderzył się z samochodem marki "Mercedes Benz", należącym do Ambasady Królestwa S. W pozwie wniesionym do Sądu Powiatowego w Częstochowie w dniu 4 stycznia 1967 r. "Warta" Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji Spółka Akcyjna-Oddział w Warszawie żądała zasądzenia od pozwanego Zdzisława L. kwoty 50.180 zł wypłaconej mu przez powódkę jako Zakład Ubezpieczeń z tytułu odszkodowania za powstałe na skutek wymienionego zdarzenia uszkodzenie samochodu "Skoda" na podstawie błędnego, jak się później okazało, stwierdzenia Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w B. z dnia 13 października 1965 r., że winnym spowodowania wypadku drogowego jest kierowca samochodu marki "Mercedes Benz".
Strona powodowa twierdziła w pozwie, że wypłacenie pozwanemu kwoty 50.180 zł nastąpiło bez podstawy prawnej, ponieważ szkoda powstała w wyniku katastrofy, spowodowanej przez pozwanego jako kierowcę samochodu "Skoda", przy czym powołała się na załączony w odpisie do pozwu wyrok prawomocny Sądu Powiatowego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 1966 r. sygn. akt IV Kp. 67/66 (k. 8) wykazując, że winę spowodowania wypadku drogowego w dniu 10 września 1965 r. ponosi pozwany Zdzisław L., i że tym samym powódka nie była zobowiązana wobec pozwanego.
W piśmie procesowym bez daty (k. 40) powódka zgłosiła wniosek o dopozwanie do sprawy Jana R. - na podstawie art. 194 § 3 k.p.c. i wniosek o zasądzenie - w oparciu o art. 370 k.c. - dochodzonej w pozwie kwoty 50.180 zł wraz z odsetkami i kosztami procesu solidarnie od pozwanych Zdzisława L. i Józefa R.
W uzasadnieniu tego wniosku powódka twierdziła, że w chwili wypadku uszkodzony samochód osobowy "Skoda" stanowił własność obu wymienionych pozwanych, że ponadto dochodzona pozwem kwota została całkowicie użyta na wyremontowanie wymienionego samochodu, który stanowił do dnia 21 grudnia 1966 r. współwłasność obu pozwanych, a od dnia 21 grudnia 1966 r. własność Józefa R., wobec czego korzyść majątkową bez podstawy prawnej uzyskali kosztem powódki obaj pozwani (k. 40-41).
Sąd Powiatowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 9 maja 1967 r. oddalił powództwo, wyrażając pogląd, że "prawomocne skazanie pozwanego na podstawie art. 215 § 2 k.k. nie przesądza winy pozwanego spowodowania wypadku". Z treści bowiem protokołów sporządzonych na miejscu wypadku wynikało, że do zderzenia samochodu pozwanych z samochodem Ambasady S. doszło na skutek "niezachowania należytej ostrożności przy wyjeżdżaniu na skrzyżowanie przez kierowcę samochodu Ambasady". W związku z tym Sąd stwierdził, że dokonana przez powódkę wypłata kwoty 50.180 zł nie stanowiła świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 410 k.c., albowiem w chwili jego wypłaty istniały zdaniem Sądu podstawy do żądania takiego odszkodowania przez pozwanego Zdzisława L.
Sąd wyraził nadto pogląd, że pozwani nie są aktualnie wzbogaceni, i że spełnienie powyższego świadczenia na rzecz Zdzisława L. czyniło zadość zasadom współżycia społecznego, w związku z czym pozwani zgodnie z art. 411 pkt 2 k.c. nie są zobowiązani do zwrotu spornej kwoty.
Rewizja powoda od powyższego wyroku została przez Sąd Wojewódzki oddalona.
Wyroki obu sądów zaskarżył rewizją nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zarzucając im rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 3 § 2, 11, 47 § 1 k.p.c. w zw. z art. XII przep. wprow. k.p.c. i art. 316 § 1, 369 pkt 4, 381 § 1 k.p.c. oraz art. 409, 410, 411 pkt 2 i 827 k.c., nadto naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z niezaprzeczonych twierdzeń zawartych w pozwie wynika, że wypłata kwoty, której zwrotu powód żąda, nastąpiła z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (O.C.) Ambasady Królestwa S. w Warszawie. Z tytułu tego ubezpieczenia powód obowiązany był wypłacić pozwanemu odszkodowanie w takiej wysokości, jakie mógłby on otrzymać z tytułu naprawienia wyrządzonej w wypadku samochodowym szkody od Ambasady Królestwa S.
Powód twierdzi w pozwie, że wypłata pełnego odszkodowania na rzecz pozwanego nastąpiła na podstawie przedłożonego zawiadomienia Komendy Powiatowej MO w Bydgoszczy o wypadku, stwierdzającego, że winę spowodowania wypadku ponosi kierowca samochodu Ambasady, co - jak się następnie okazało - nie odpowiadało prawdzie.
Na gruncie podanego przez powoda stanu faktycznego dochodzone roszczenie oparte jest na przepisach o nienależnym świadczeniu - art. 410 i nast. k.c. O tym więc, w jakim zakresie nastąpiło nienależne świadczenie, decydować powinno rozstrzygnięcie o zasadności roszczeń odszkodowawczych powoda w stosunku do Ambasady. W tym też kierunku powinny iść ustalenia sądu merytorycznego.
Powyższe uwagi pozostają w związku z trafnym zarzutem rewizji nadzwyczajnej dotyczącym obrazy art. 11 k.p.c. przez uznanie za pozbawiony znaczenia wyrok skazujący pozwanego L. za przyczynienie się do spowodowania wypadku. Oczywiście wyrok ten nie przesądza o wyłącznej winie pozwanego, jednak nie może być pominięty w niniejszej sprawie, ponieważ stanowi co najmniej dowód przyczynienia się pozwanego do spowodowania wypadku, a ta okoliczność w świetle art. 362 k.c. może mieć wpływ na wysokość należnego pozwanemu od Ambasady odszkodowania, a zatem i na ocenę, w jakim zakresie pozwany otrzymał nienależne świadczenia.
Trafny jest również dalszy zarzut obrazy art. 827 k.c. przez błędne jego zastosowanie. Przepis ten normuje stosunek pomiędzy ubezpieczającym - a w niniejszym wypadku jest nim Ambasada - lub osobą, za którą ubezpieczający ponosi odpowiedzialność (a więc przede wszystkim kierowca) a Zakładem Ubezpieczeń, nie odnosi się zaś do osób trzecich, które jako poszkodowane mają roszczenie do ubezpieczającego.
Trafnie również podnosi rewizja nadzwyczajna, że Sąd Powiatowy błędnie przyjął, iż pozwany - na skutek zużycia wypłaconej mu kwoty na naprawę samochodu - nie jest już wzbogacony. Nakłady dokonane na samochód stanowią właśnie wzbogacenie, wynikające z powiększenia wartości samochodu, które w takim zakresie, w jakim okaże się bezpodstawne, pozwany będzie miał obowiązek zwrócić na podstawie art. 410 w związku z art. 405 i nast. k.c.
Obok powyższych merytorycznych zarzutów trafny jest również podniesiony w rewizji nadzwyczajnej zarzut formalny nieważności postępowania na skutek wadliwego składu sądu pierwszej instancji, który rozpoznał sprawę bez udziału ławników, mimo braku zarządzenia Prezesa Sądu Powiatowego przewidzianego w art. XII przep. wprow. k.p.c., zezwalającego na rozpoznanie sprawy przez jednego sędziego. Uchybienia tego nie nasuwa fakt rozpoznania sprawy w prawidłowym składzie przez sąd rewizyjny, który właśnie był obowiązany podnieść je z urzędu i uchylić wyrok pierwszej instancji.
Skoro, powyższe rażące uchybienia sprawiły, że sądy - w oparciu o błędne założenia - oddaliły w całości powództwo Zakładu Ubezpieczeń, odmawiając mu tym samym bezzasadnie prawa żądania zwrotu znacznej kwoty wypłaconej przez Zakład bez tytułu prawnego osobie, która zawiniła powstanie szkody, uznać należy, że powyższe orzeczenia wydane zostały z jaskrawym naruszeniem interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej związanego ze szczególną ochroną własności społecznej, w związku z czym, chociaż rewizja nadzwyczajna została wniesiona po terminie przewidzianym w art. 421 § 2 k.p.c., zaskarżone wyroki podlegają z mocy art. 422 § 2 k.p.c. uchyleniu.


26 sty 2009, o 10:33
Zobacz profil
Wyświetl posty nie starsze niż:  Sortuj wg  
Odpowiedz w wątku   [ Posty: 1 ] 

Kto przegląda forum

Użytkownicy przeglądający to forum: Majestic-12 [Bot] i 8 gości


Nie możesz rozpoczynać nowych wątków
Nie możesz odpowiadać w wątkach
Nie możesz edytować swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz dodawać załączników

Szukaj:
Skocz do:  
cron
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group.
Designed by STSoftware for PTF.
Przyjazne użytkownikom polskie wsparcie phpBB3 - phpBB3.PL